Çocuklar uzlaşma ve işbirliği ile terbiye edilir
Anne Çocuk Eğitim Vakfı (AÇEV), Erken Çocukluk Eğitimi Birim
Koordinatörü Canan Erman ve Baba Destek Birimi Koordinatörü Hasan
Deniz, anne ve babalara çocuklarında istenmeyen davranışlar yerine
olumlu davranış geliştirmenin yöntemini anlatıyorlar:
* Yaşının özelliklerini bilin: Çocuğun
içinde bulunduğu dönemin gelişimsel özelliklerini bilerek beklentiler
oluşturmak gerek. Örneğin, üç yaşına kadar çocuklar başkaları ile
uyumlu bir şekilde oynayamaz. İki yaşındaki çocuklarını başka çocuklar
ile oynamaları için bir ortam yaratmaya çalışan aileler hayal
kırıklığına uğrar. Aynı şekilde iki yaşında bir çocuk ile yemeğe
gidildiğinde onun uzun süre yerinde oturmayacağı bilinmeli. Çünkü bu
iki durumda çocuğun yaş döneminden beklenilmeyecek becerilerdir.
* Çocuk gözüyle bakın: Çocuklarının
davranışlarını kendi standartları ile değerlendirmeye kalkışan
yetişkinler zor anlar yaşar. Örneğin, iki yaşında topunun arkasından
sokağa fırlayan bir çocuk veya dört yaşında “ödünç aldım” diyerek
arkadaşının evinden sormadan oyuncak getiren çocuğu yetişkinin anlaması
zor olabilir.
* Kendi çocuğunuzu tanıyın: Herhangi bir
disiplin yöntemi belirli bir yaş aralığı için önerilebilir, ama anne
babalar zaman içerisinde bazı yöntemlerin çocuklarında etkili
olmadığını veya bazı yöntemlerin ise etkili olduğunu keşfedeceklerdir.
* Davranışını anlamaya çalışın: Aileler
çocuklarının davranışlarının nedenlerini anlamaya çalışırlarsa, oluşan
olumsuz bir davranışı değiştirmek için ne yapabileceklerini
bulabilirler. Örneğin çocuk yemek yemiyorsa belki çok yorgundur, belki
hastalanmak üzeredir veya başka bir sıkıntısı vardır.
* İhtiyaçlarının farkına varın: Örneğin,
bir anne evden bir an önce çıkmak, çocuğu da oyuncakları ile oynamak
istiyor olabilir. Çocuk aniden kaldırılıp götürülürse, annesine zorluk
çıkartabilir. Onun isteği oyuncakları ile oynamaktır. Anne çocuğunun
yanına gidip, gitme nedenlerini açıklayıp, oyuncaklara çocuğu ile veda
ederse çocuk daha az tepki gösterecektir.
* Ritmine ayak uydurun: Anne
babanın kendi düzenleri uğruna çocuk ile mücadeleye girmeleri yerine,
onun ritmini gözetmeleri önemlidir. Örneğin, dışarı çıkma zamanının
çocuğun yorgun/ aç olduğu saatlere veya uyku zamanına denk getirmemeli.
* Diğer dikkat edilmesi gereken noktalar ise şunlar: Güvenli
ve tutarlı olun. Kural ve sınırları koyun. Örnek olun, Seçenek sunun.
Açıklama yapın. Çözüm yolu gösterin. Üç yaşından büyük çocukların
neden-sonuç ilişkisi kurmasını sağlayın.






